నవరాత్రులు మూడో రోజు – చంద్రఘంటా దేవి ఎవరు? అమ్మవారి నుదుటిపై గంట ఆకారపు చంద్రవంక వెనుక విశేషం

Day 3 of Navaratri – Who is Goddess Chandraghanta? The significance behind the bell-shaped crescent moon on the Goddess’s forehead.

దసరా నవరాత్రుల్లో మూడో రోజైన ఆశ్వయుజ శుద్ధ తదియ నాడు చంద్రఘంటా దేవిని ఆరాధిస్తారు. నవదుర్గల్లో మూడో రూపమైన ఈ అమ్మవారు శాంతి, ధైర్యం, పరాక్రమానికి ప్రతీకగా నిలుస్తారు. సింహవాహనంపై పది చేతులతో దర్శనమిచ్చే అమ్మవారి రూపం ఎంతో ప్రత్యేకమైనది. ముఖ్యంగా అమ్మవారి నుదుటిపై కనిపించే గంట ఆకారపు చంద్రవంక కారణంగా ఈమెకు చంద్రఘంటా అనే పేరు వచ్చింది. ఇంతకీ ఈ రూపం ఎలా ఏర్పడింది? దీని వెనుక ఉన్న విశేషాలేమిటి?

చంద్రఘంటా అంటే చంద్రుడు, గంట అనే రెండు పదాల కలయిక. అమ్మవారి నుదుటిపై గంట ఆకారాన్ని పోలిన అర్ధచంద్రుడు ఉండటంతో ఈ పేరు వచ్చిందని చెబుతారు. పురాణ సంప్రదాయాల ప్రకారం, పార్వతీదేవి శివుడిని వివాహం చేసుకున్న తరువాత ధరించిన దివ్యరూపాల్లో చంద్రఘంటా రూపం ఒకటి. చంద్రుడు ప్రశాంతతకు ప్రతీక కాగా, గంట ధ్వని అప్రమత్తతకు, దైవస్మరణకు సంకేతంగా భావిస్తారు. ఈ రెండింటి కలయికతో అమ్మవారి రూపంలో శాంతి, శక్తి రెండూ కనిపిస్తాయి.

చంద్రఘంటా దేవి రూపం ఎంతో ఆకర్షణీయంగా, శక్తిమంతంగా ఉంటుంది. అమ్మవారు బంగారు వర్ణపు కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, తలపై కిరీటాన్ని ధరించి సింహంపై ఆసీనురాలై దర్శనమిస్తారు. పది చేతుల్లో త్రిశూలం, ఖడ్గం, గద, ధనుస్సు, బాణం, కమలం వంటి ఆయుధాలు, పవిత్ర వస్తువులను ధరించి ఉంటారు. కొన్ని చేతులు భక్తులకు రక్షణ, అనుగ్రహం అందించే ముద్రల్లో ఉంటాయి. సంప్రదాయ చిత్రణలను బట్టి అమ్మవారి చేతుల్లోని ఆయుధాల్లో స్వల్ప తేడాలు కనిపిస్తాయి. ముఖంలో ప్రశాంతత ఉన్నప్పటికీ, దుష్టశక్తులను ఎదుర్కొనేందుకు సిద్ధంగా ఉన్న రూపంగా అమ్మవారిని వర్ణిస్తారు.

చంద్రఘంటా దేవి సింహవాహనంపై ఎందుకు దర్శనమిస్తారు? సింహం ధైర్యానికి, నిర్భయత్వానికి, పరాక్రమానికి ప్రతీక. అమ్మవారు సింహాన్ని వాహనంగా ధరించడం ద్వారా ధర్మాన్ని కాపాడేందుకు అవసరమైన శక్తిని సూచిస్తారని భావిస్తారు. అలాగే ఆమె చేతుల్లోని ఆయుధాలకు ఆధ్యాత్మికంగా మరో అర్థం కూడా చెబుతారు. మనిషిలోని కోపం, అహంకారం, అసూయ, లోభం వంటి దుర్గుణాలను జయించాల్సిన అవసరాన్ని అవి గుర్తుచేస్తాయి. ఇతరుల పట్ల కరుణతో వ్యవహరిస్తూనే, అన్యాయాన్ని ఎదుర్కోవాల్సినప్పుడు ధైర్యంగా నిలబడాలనే సందేశం ఈ రూపంలో కనిపిస్తుంది.

అమ్మవారి పేరులోని గంటకు కూడా ప్రత్యేకమైన ప్రాధాన్యం ఉంది. హిందూ దేవాలయాల్లో పూజ సమయంలో గంట మోగించడం ఆనవాయితీ. గంట ధ్వని వినిపించినప్పుడు మన దృష్టి పూజపై కేంద్రీకృతమవుతుంది. చంద్రఘంటా దేవి పేరులోని గంటను కూడా ఆధ్యాత్మిక మేల్కొలుపునకు ప్రతీకగా భావిస్తారు. భయాలు, సందేహాలు, ప్రతికూల ఆలోచనలను అధిగమించి మనసును స్థిరంగా ఉంచుకోవాలనే భావనను ఈ రూపంతో అనుసంధానిస్తారు.

నవరాత్రుల మూడో రోజు చంద్రఘంటా దేవిని ఎందుకు పూజిస్తారు? భక్తుల విశ్వాసం ప్రకారం, అమ్మవారిని ఆరాధించడం వల్ల మనోధైర్యం, ఆత్మవిశ్వాసం, ప్రశాంతత లభిస్తాయి. జీవితంలో ఎదురయ్యే కష్టాలను ధైర్యంగా ఎదుర్కొనే శక్తిని ప్రసాదించాలని అమ్మవారిని ప్రార్థిస్తారు. ముఖ్యంగా భయం, ఆందోళన, సందేహాల కారణంగా వెనుకడుగు వేసేవారికి చంద్రఘంటా దేవి రూపం ధైర్యంగా ముందుకు సాగాలనే స్ఫూర్తినిస్తుంది.

నవరాత్రుల మూడో రోజు భక్తులు అమ్మవారి చిత్రపటం లేదా విగ్రహాన్ని పూలతో అలంకరించి, దీపం వెలిగించి, నైవేద్యం సమర్పించి పూజిస్తారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఎరుపు, పసుపు వంటి రంగులతో అమ్మవారిని అలంకరిస్తారు. ఈ రోజున కుటుంబ శ్రేయస్సు, ఆరోగ్యం, మనశ్శాంతి కోసం ప్రార్థించడం ఆనవాయితీ.

చంద్రఘంటా దేవి అవతారం మనకు అందించే సందేశం ఎంతో ముఖ్యమైనది. ప్రశాంతంగా ఉండటం అంటే బలహీనంగా ఉండటం కాదు. అవసరమైనప్పుడు అన్యాయాన్ని ఎదుర్కొనే ధైర్యం కూడా ఉండాలి. అలాగే మనకున్న శక్తిని ఇతరులకు హాని చేయడానికి కాకుండా మంచి పనుల కోసం ఉపయోగించాలి. కరుణ, ధైర్యం రెండింటినీ సమానంగా కలిగి ఉండాలనే భావనను చంద్రఘంటా దేవి రూపం గుర్తుచేస్తుంది. అందుకే నవరాత్రుల మూడో రోజు అమ్మవారిని ఆరాధించడం భయాలను అధిగమించి ఆత్మవిశ్వాసంతో ముందుకు సాగడానికి ప్రతీకగా భావిస్తారు.