The Evil Eye: Some interesting facts about this belief that has persisted for generations.
మన పెద్దలు “నరదిష్టికి నల్లరాయి కూడా పగులుతుంది” అని అంటుంటారు. ఎవరైనా బాగున్నప్పుడు, కొత్త ఇల్లు కట్టుకున్నప్పుడు, వ్యాపారంలో అభివృద్ధి సాధించినప్పుడు లేదా చిన్నపిల్లలను చూసి ఎక్కువగా మెచ్చుకున్నప్పుడు కూడా “దిష్టి తగలకుండా చూసుకోండి” అనే మాట వినిపిస్తుంటుంది. ఇంతకీ ఈ నరదిష్టి అంటే ఏమిటి? ఈ నమ్మకం ఎందుకు తరతరాలుగా కొనసాగుతోంది?
సాధారణంగా ఒక వ్యక్తి సంతోషం, అందం, ఆరోగ్యం, సంపద లేదా అభివృద్ధిని మరొకరు అసూయతో లేదా అతిగా మెచ్చుకుంటూ చూడటం వల్ల ప్రతికూల ప్రభావం కలుగుతుందనే నమ్మకాన్ని నరదిష్టి లేదా దృష్టి దోషం అని అంటారు. ఇది తెలుగు ప్రాంతాలకే పరిమితమైన భావన కాదు. భారతదేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో దృష్టి, నజర్ వంటి పేర్లతో ఇలాంటి విశ్వాసాలు కనిపిస్తాయి. ప్రపంచంలోని మరెన్నో సంస్కృతుల్లో కూడా ‘Evil Eye’ పేరుతో ఇటువంటి నమ్మకం చాలా కాలంగా ఉంది.
తెలుగు కుటుంబాల్లో ముఖ్యంగా చిన్నపిల్లలు, కొత్తగా పెళ్లైన జంటలు, కొత్త ఇల్లు, వాహనం, పశువులు, పంటలు వంటి వాటికి దిష్టి తగలకూడదనే భావన కనిపిస్తుంది. అందుకే చిన్నపిల్లలకు నల్లటి చుక్క పెట్టడం, ఇంటి ముందు లేదా కొత్త నిర్మాణాల వద్ద దిష్టిబొమ్మ ఉంచడం వంటి ఆచారాలు ఏర్పడ్డాయి. అలాగే ఉప్పు, ఎండు మిరపకాయలు, ఆవాలు వంటి వాటితో దిష్టి తీయడం కూడా కొన్ని ప్రాంతాల్లో కనిపించే సంప్రదాయం. మరికొన్ని చోట్ల నిమ్మకాయలు లేదా ఇతర వస్తువులను ఉపయోగిస్తారు.
అయితే ఇక్కడ ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. నరదిష్టి వల్లనే అనారోగ్యం, ప్రమాదం, ఆర్థిక నష్టం లేదా ఇతర సమస్యలు వస్తాయని నిర్ధారించే శాస్త్రీయ ఆధారాలు ప్రస్తుతం లేవు. అందువల్ల ఏదైనా అనారోగ్యం లేదా సమస్య ఎదురైనప్పుడు దానిని కేవలం దిష్టితో ముడిపెట్టకుండా, దానికి సంబంధించిన వాస్తవ కారణాలను గుర్తించడం ముఖ్యం.
అయినా దిష్టికి సంబంధించిన ఆచారాలు తరతరాలుగా ఎందుకు కొనసాగుతున్నాయనే ప్రశ్న ఆసక్తికరమైనది. మనిషికి విలువైనది ఏదైనా ఉన్నప్పుడు దాన్ని కాపాడుకోవాలనే సహజమైన భావన ఉంటుంది. ముఖ్యంగా పిల్లలు, కుటుంబం, ఆరోగ్యం, సంపద వంటి విషయాల విషయంలో ఈ భావన మరింత బలంగా ఉంటుంది.
నరదిష్టి భావనలో అసూయ కూడా ముఖ్యంగా కనిపిస్తుంది. ఇతరుల సంతోషాన్ని చూసి అసూయపడకూడదని, మనకు లభించిన వాటి పట్ల కృతజ్ఞతతో ఉండాలని చెప్పే సామాజిక భావన కూడా దీనితో ముడిపడి ఉంది. అందుకే దిష్టి అనే మాట కేవలం ఒక ఆచారానికి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, మనుషుల మధ్య ఉండే భావోద్వేగాలను కూడా ప్రతిబింబించే ఒక సాంస్కృతిక విశ్వాసంగా నిలిచింది.
దిష్టిని నమ్మేవారు సంప్రదాయంగా పాటించే ఆచారాలను కొనసాగించవచ్చు. వాటిని పాటించని వారు వాటిని ఒక సాంస్కృతిక సంప్రదాయంగా చూడవచ్చు. ఏ కోణంలో చూసినా, భయానికి లోనవకుండా ఉండటం ముఖ్యం. మనకు మంచి జరిగినప్పుడు కృతజ్ఞతతో ఉండటం, ఇతరులకు మంచి జరిగినప్పుడు సంతోషించడం, సమస్య వచ్చినప్పుడు దాని నిజమైన కారణాన్ని తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేయడం—ఇవి మన జీవితానికి మరింత ఉపయోగపడే దృక్పథాలు.
అందుకే “నరదిష్టి” అనేది భయపడాల్సిన అంశంగా కాకుండా, తరతరాలుగా మన సమాజంలో కొనసాగుతున్న ఒక ఆసక్తికరమైన విశ్వాసం, ఆచార సంప్రదాయంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు.