నవరాత్రులు ఐదో రోజు – స్కందమాత దేవి ఎవరు? ఒడిలో కుమారస్వామితో దర్శనమిచ్చే అమ్మవారి విశేషాలు

Day 5 of Navaratri – Who is Goddess Skandamata? Details about the Divine Mother as she appears with Kumaraswamy (Lord Kartikeya) on her lap.

దసరా నవరాత్రుల్లో ఐదో రోజైన ఆశ్వయుజ శుద్ధ పంచమి నాడు స్కందమాత దేవిని ఆరాధిస్తారు. నవదుర్గల్లో ఐదో రూపమైన ఈ అమ్మవారు మాతృప్రేమకు, కరుణకు, రక్షణకు ప్రతీకగా నిలుస్తారు. అమ్మవారి ఒడిలో బాల కుమారస్వామి ఉండటం ఈ అవతారం ప్రత్యేకత. ఇతర నవదుర్గల రూపాల్లో ఆయుధాలు, పరాక్రమానికి ప్రాధాన్యం కనిపిస్తే, స్కందమాత రూపంలో తల్లీబిడ్డల అనుబంధం ప్రధానంగా కనిపిస్తుంది. ఇంతకీ స్కందమాత దేవి ఎవరు? అమ్మవారి ఒడిలో ఉన్న కుమారస్వామి విశేషాలేమిటి?

స్కందమాత అంటే స్కందుడి తల్లి అని అర్థం. స్కందుడు అంటే కుమారస్వామి. ఈయనను సుబ్రహ్మణ్యస్వామి, కార్తికేయుడు, షణ్ముఖుడు వంటి పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు. శివపార్వతుల కుమారుడైన స్కందుడు దేవతల సేనాధిపతిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. తారకాసురుడు అనే రాక్షసుడిని సంహరించి దేవతలను రక్షించిన వీరుడిగా పురాణాలు ఆయనను వర్ణిస్తాయి. అలాంటి పరాక్రమశాలి అయిన కుమారస్వామిని చిన్నబిడ్డ రూపంలో తన ఒడిలో ధరించిన పార్వతీదేవినే స్కందమాతగా ఆరాధిస్తారు.

స్కందమాత దేవి రూపం ఎంతో ప్రత్యేకమైనది. అమ్మవారు సాధారణంగా నాలుగు చేతులతో దర్శనమిస్తారు. రెండు చేతుల్లో కమలాలను ధరించి, ఒక చేతితో బాల స్కందుడిని ఒడిలో పట్టుకుని ఉంటారు. మరో చేయి భక్తులకు అభయాన్ని ప్రసాదించే ముద్రలో ఉంటుంది. అమ్మవారు కమలంపై ఆసీనురాలై కనిపిస్తారు. అందుకే ఈమెను పద్మాసన దేవి అని కూడా పిలుస్తారు. కొన్ని సంప్రదాయ చిత్రణల్లో సింహం కూడా అమ్మవారి వాహనంగా కనిపిస్తుంది. ప్రశాంతమైన ముఖంతో, దివ్యకాంతితో ప్రకాశించే స్కందమాత రూపం తల్లి ప్రేమను, రక్షణను గుర్తుచేస్తుంది.

అమ్మవారి ఒడిలో బాల స్కందుడు ఉండటం వెనుక ప్రత్యేకమైన భావన ఉంది. దేవతల సేనాధిపతిగా రాక్షసులను సంహరించిన కుమారస్వామి కూడా తల్లి ఒడిలో చిన్నబిడ్డగానే కనిపిస్తాడు. ఎంతటి శక్తిమంతుడైనా తల్లి ప్రేమకు, ఆదరణకు అతీతుడు కాదనే భావన ఈ రూపంలో కనిపిస్తుంది. తల్లి తన బిడ్డను ప్రేమగా చూసుకోవడమే కాకుండా, మంచి చెడులను తెలుసుకునేలా పెంచుతుంది. అవసరమైనప్పుడు ధైర్యాన్ని ఇచ్చి, సరైన మార్గంలో నడిపిస్తుంది. అందుకే స్కందమాతను మాతృప్రేమతో పాటు మంచి మార్గదర్శకత్వానికి కూడా ప్రతీకగా భావిస్తారు.

స్కందమాత దేవి కమలంపై ఎందుకు ఆసీనురాలై ఉంటుంది? హిందూ సంప్రదాయంలో కమలం పవిత్రతకు, నిర్మలత్వానికి ప్రతీక. బురదలో పుట్టినప్పటికీ కమలం తన అందాన్ని, స్వచ్ఛతను కోల్పోదు. అదే విధంగా మనిషి కూడా జీవితంలో ఎలాంటి పరిస్థితులు ఎదురైనా మంచి ఆలోచనలను, సద్గుణాలను విడిచిపెట్టకూడదనే భావనను కమలాసనం సూచిస్తుంది. కుటుంబ బాధ్యతలను నిర్వర్తిస్తూనే నిజాయితీగా జీవించడం, ఇతరుల పట్ల ప్రేమతో వ్యవహరించడం, కష్టాల్లో ఉన్నవారికి సహాయం చేయడం వంటి లక్షణాలను ఈ రూపంతో అనుసంధానిస్తారు.

నవరాత్రుల ఐదో రోజు స్కందమాత దేవిని ఎందుకు పూజిస్తారు? భక్తుల విశ్వాసం ప్రకారం, అమ్మవారిని ఆరాధించడం వల్ల కుటుంబంలో ప్రేమానురాగాలు, మనశ్శాంతి, సుఖసంతోషాలు పెరుగుతాయి. ముఖ్యంగా తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లల ఆరోగ్యం, విద్య, మంచి భవిష్యత్తు కోసం అమ్మవారిని ప్రార్థిస్తారు. స్కందమాత ఆరాధనలో కుమారస్వామికి కూడా ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉందని భావిస్తారు. అమ్మవారి అనుగ్రహంతో పాటు కుమారస్వామి ఆశీస్సులు కూడా లభిస్తాయని భక్తులు నమ్ముతారు.

నవరాత్రుల ఐదో రోజు భక్తులు స్కందమాత దేవిని పూలతో అలంకరించి, దీపం వెలిగించి, నైవేద్యం సమర్పించి పూజిస్తారు. కొన్ని సంప్రదాయాల్లో అమ్మవారికి పండ్లు, ముఖ్యంగా అరటిపండ్లను నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. కుటుంబ సభ్యుల ఆరోగ్యం, పిల్లల శ్రేయస్సు, సద్బుద్ధి కోసం ప్రార్థిస్తారు.

స్కందమాత దేవి అవతారం మనకు అందించే సందేశం ఎంతో విలువైనది. ప్రేమ అంటే కేవలం ఆదరించడం మాత్రమే కాదు, అవసరమైనప్పుడు సరైన మార్గాన్ని చూపించడం కూడా. అలాగే నిజమైన బలం అంటే ఇతరులపై ఆధిపత్యం చూపించడం కాకుండా, మనకున్న శక్తితో బలహీనులకు అండగా నిలవడం. తల్లి ఒడిలో ఉన్న కుమారస్వామి రూపం ద్వారా ప్రేమ, ధైర్యం, కరుణ ఒకదానికొకటి తోడుగా ఉండాలని ఈ అవతారం గుర్తుచేస్తుంది. అందుకే నవరాత్రుల ఐదో రోజు స్కందమాత దేవిని ఆరాధించడం మాతృప్రేమకు, కుటుంబ శ్రేయస్సుకు, రక్షణకు ప్రతీకగా భావిస్తారు.