Why did Lord Krishna’s army end up with the Kauravas? What strategies did Lord Krishna devise to defeat Bhishma and Drona?

మహాభారతంలో కురుక్షేత్ర యుద్ధం పాండవులు, కౌరవుల మధ్య జరిగిన మహాసంగ్రామం. ఈ యుద్ధంలో భీష్ముడు, ద్రోణాచార్యుడు వంటి మహావీరులను ఎదుర్కోవడం పాండవులకు పెద్ద సవాలుగా మారింది. అయితే యుద్ధంలో ఆయుధం పట్టి పోరాడనని నిర్ణయించుకున్న శ్రీకృష్ణుడు తన తెలివితేటలు, సమయస్ఫూర్తితో పాండవులకు మార్గదర్శిగా నిలిచాడు. అసలు శ్రీకృష్ణుడి సైన్యం కౌరవుల పక్షాన ఎందుకు చేరింది? అర్జునుడు సైన్యాన్ని కాదని శ్రీకృష్ణుడినే ఎందుకు ఎంచుకున్నాడు? భీష్ముడు, ద్రోణాచార్యుడి వంటి మహావీరులను ఓడించడానికి శ్రీకృష్ణుడు ఎలాంటి వ్యూహాలు సూచించాడు? ఈ ఆసక్తికరమైన విషయాలను తెలుసుకుందాం.

శ్రీకృష్ణుడి సైన్యం కౌరవులకు ఎలా దక్కింది?

కురుక్షేత్ర యుద్ధానికి ముందు దుర్యోధనుడు, అర్జునుడు ఇద్దరూ శ్రీకృష్ణుడి సహాయం కోరడానికి ద్వారకకు వెళ్లారు. ఆ సమయంలో శ్రీకృష్ణుడు నిద్రపోతుండగా దుర్యోధనుడు ఆయన తలవైపు కూర్చున్నాడు. అర్జునుడు మాత్రం పాదాల దగ్గర నిలబడ్డాడు. నిద్రలేచిన శ్రీకృష్ణుడు ముందుగా అర్జునుడిని చూశాడు.

ఇద్దరూ సహాయం కోరడంతో శ్రీకృష్ణుడు రెండు అవకాశాలను వారి ముందు ఉంచాడు. ఒకవైపు తన శక్తివంతమైన నారాయణీ సేన, మరోవైపు యుద్ధంలో ఆయుధం పట్టకుండా, పోరాడకుండా ఉండే తాను. ముందుగా ఎంపిక చేసుకునే అవకాశం అర్జునుడికి ఇచ్చాడు.

అర్జునుడు సైన్యం కంటే శ్రీకృష్ణుడి తోడు ముఖ్యమని భావించి ఆయననే ఎంచుకున్నాడు. దుర్యోధనుడు మాత్రం నారాయణీ సేనను పొందినందుకు ఎంతో సంతోషించాడు. యుద్ధంలో శ్రీకృష్ణుడి సైన్యం కౌరవుల పక్షాన నిలవగా, శ్రీకృష్ణుడు పాండవుల పక్షాన అర్జునుడికి రథసారథిగా మారాడు. పార్థుడైన అర్జునుడికి సారథిగా వ్యవహరించడం వల్ల శ్రీకృష్ణుడికి “పార్థసారథి” అనే పేరు వచ్చింది.

కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో శ్రీకృష్ణుడి పాత్ర

కురుక్షేత్ర యుద్ధం ప్రారంభమయ్యే సమయంలో అర్జునుడు తన ఎదుట నిలిచిన భీష్ముడు, ద్రోణాచార్యుడు, బంధుమిత్రులను చూసి తీవ్రంగా కలత చెందాడు. తనవారితో యుద్ధం చేయడానికి వెనుకాడాడు. అప్పుడు శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి కర్తవ్యం, ధర్మం, ఆత్మతత్త్వం గురించి బోధించాడు. అదే “శ్రీమద్భగవద్గీత”గా ప్రసిద్ధి చెందింది.

యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత శ్రీకృష్ణుడు కేవలం రథాన్ని నడిపించడానికే పరిమితం కాలేదు. శత్రువుల బలాబలాలను అంచనా వేస్తూ, సరైన సమయంలో అర్జునుడికి సూచనలు చేస్తూ పాండవులకు మార్గదర్శిగా వ్యవహరించాడు. ముఖ్యంగా భీష్ముడు, ద్రోణాచార్యుడు వంటి మహావీరులను ఎదుర్కోవడంలో ఆయన వ్యూహాలు కీలక పాత్ర పోషించాయి.

భీష్ముడిని ఓడించడానికి శ్రీకృష్ణుడు వేసిన వ్యూహం

కౌరవ సైన్యానికి మొదటి సేనాధిపతిగా భీష్ముడు వ్యవహరించాడు. ఆయన పరాక్రమాన్ని ఎదుర్కోవడం పాండవులకు చాలా కష్టమైంది. యుద్ధంలో భీష్ముడు ప్రతిరోజూ పాండవ సైన్యానికి భారీ నష్టం కలిగించేవాడు. అర్జునుడు కూడా తన తాత అయిన భీష్ముడిపై పూర్తిస్థాయిలో పోరాడటానికి వెనుకాడేవాడు.

ఒక సందర్భంలో అర్జునుడు భీష్ముడితో తీవ్రంగా పోరాడకపోవడంతో శ్రీకృష్ణుడు ఆగ్రహించి రథం దిగి, రథచక్రాన్ని పట్టుకుని భీష్ముడివైపు దూసుకెళ్లాడు. యుద్ధంలో ఆయుధం పట్టనని చేసిన ప్రతిజ్ఞను కూడా పక్కన పెట్టడానికి సిద్ధపడ్డాడు. అప్పుడు అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుడిని ఆపి, తానే ధైర్యంగా పోరాడతానని చెప్పాడు.

అయితే భీష్ముడిని ఓడించడం అంత సులభం కాదు. శిఖండిపై ఆయుధం ప్రయోగించనని భీష్ముడు ముందుగానే నిర్ణయించుకున్నాడు. ఈ విషయాన్ని తెలుసుకున్న శ్రీకృష్ణుడు శిఖండిని ముందు నిలబెట్టి యుద్ధం చేయాలని అర్జునుడికి సూచించాడు.

యుద్ధం పదవ రోజున శిఖండి ముందు నిలబడగా, భీష్ముడు అతడిపై బాణాలు ప్రయోగించలేదు. అదే సమయంలో అర్జునుడు భీష్ముడిపై బాణాల వర్షం కురిపించాడు. దీంతో భీష్ముడు నేలపై పడకుండా బాణాలపైనే నిలిచిపోయాడు. దీనినే “అంపశయ్య” అని పిలుస్తారు.

భీష్ముడికి తన మరణ సమయాన్ని తానే నిర్ణయించుకునే వరం ఉండటంతో ఆయన వెంటనే ప్రాణాలు విడవలేదు. ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలం వచ్చే వరకు అంపశయ్యపై ఉండాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.

ద్రోణాచార్యుడిని ఓడించడానికి ఉపయోగించిన వ్యూహం

భీష్ముడు అంపశయ్యపై పడిన తర్వాత ద్రోణాచార్యుడు కౌరవ సైన్యానికి సేనాధిపతిగా బాధ్యతలు చేపట్టాడు. ఆయన అస్త్రవిద్యలో గొప్ప నిపుణుడు. పాండవులు, కౌరవులు ఇద్దరికీ ఆయుధ విద్య నేర్పించిన గురువు కూడా ఆయనే. యుద్ధంలో ద్రోణాచార్యుడిని ఎదుర్కోవడం పాండవులకు అత్యంత కష్టంగా మారింది.

ద్రోణాచార్యుడికి తన కుమారుడు అశ్వత్థామ అంటే ఎంతో ప్రేమ. ఈ విషయాన్ని తెలుసుకున్న శ్రీకృష్ణుడు ఆయనను ఆయుధాలు విడిచేలా చేయడానికి ఒక వ్యూహం సూచించాడు. భీముడు అశ్వత్థామ అనే పేరున్న ఏనుగును చంపాడు. అనంతరం అశ్వత్థామ మరణించాడనే వార్తను ద్రోణాచార్యుడు వినేలా చేశారు.

తన కుమారుడు నిజంగానే మరణించాడా అని తెలుసుకోవడానికి ద్రోణాచార్యుడు ధర్మరాజును ప్రశ్నించాడు. ధర్మరాజు అశ్వత్థామ మరణించాడని, అయితే అది ఏనుగు అని చెప్పాడు. చివరి మాటలు స్పష్టంగా వినిపించకపోవడంతో తన కుమారుడే మరణించాడని ద్రోణాచార్యుడు భావించాడు.

ఈ వార్తతో తీవ్ర దుఃఖానికి గురైన ద్రోణాచార్యుడు ఆయుధాలను విడిచిపెట్టాడు. ఆ సమయంలో పాండవ సైన్యాధిపతి ధృష్టద్యుమ్నుడు ఆయనను సంహరించాడు. ఈ సంఘటన కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో అత్యంత వివాదాస్పదమైన ఘట్టాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది.

శ్రీకృష్ణుడి వ్యూహాలు మనకు తెలియజేసే విషయం

భీష్ముడు, ద్రోణాచార్యుడు ఇద్దరూ గొప్ప యోధులు. వారిని నేరుగా ఎదుర్కొని ఓడించడం పాండవులకు కష్టమైంది. కానీ శ్రీకృష్ణుడు వారి బలహీనతలను, ప్రతిజ్ఞలను, మనస్తత్వాన్ని అర్థం చేసుకుని తగిన వ్యూహాలను సూచించాడు. దీంతో కౌరవ సైన్యానికి నాయకత్వం వహించిన ఇద్దరు మహావీరులు యుద్ధరంగం నుంచి తప్పుకున్నారు.

అయితే ఈ వ్యూహాలు ధర్మం, యుద్ధనియమాల గురించి అనేక ప్రశ్నలను కూడా లేవనెత్తుతాయి. ముఖ్యంగా ద్రోణాచార్యుడి మరణానికి దారితీసిన సంఘటనలో నిజాన్ని పూర్తిగా వెల్లడించకపోవడం నైతికంగా చర్చనీయాంశమైంది.

కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో శ్రీకృష్ణుడి పాత్ర మనకు తెలియజేసే ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, కేవలం బలం మాత్రమే విజయానికి సరిపోదు. పరిస్థితులను అర్థం చేసుకోవడం, సరైన సమయంలో నిర్ణయాలు తీసుకోవడం, వివేకంతో వ్యవహరించడం కూడా ఎంతో అవసరం.

Categorized in:

ఇతరాలు