పాండవులు, కౌరవులతో శ్రీకృష్ణుడి బంధుత్వం.. ధర్మం కోసం ఆయన చేసిన ప్రయత్నాలు

Sri Krishna’s relation with the Pandavas and the Kauravas, and his efforts for the sake of righteousness (Dharma)

మహాభారతంలో శ్రీకృష్ణుడి పాత్ర ఎంతో ప్రత్యేకమైనది. పాండవులకు కష్టాలు ఎదురైన ప్రతిసారీ వారికి అండగా నిలిచాడు. ధర్మరాజుకు సలహాదారుడిగా, అర్జునుడికి ప్రియమైన మిత్రుడిగా, ద్రౌపదికి ఆపద్బాంధవుడిగా వ్యవహరించాడు. అయితే శ్రీకృష్ణుడికి పాండవులతో అసలు ఎలాంటి బంధుత్వం ఉంది? కౌరవులు కూడా ఆయనకు బంధువులేనా? శ్రీకృష్ణుడు పాండవుల పక్షాన ఎందుకు నిలిచాడు? ఈ విషయాలను తెలుసుకోవాలంటే ముందుగా శ్రీకృష్ణుడి కుటుంబం, కురువంశంతో ఆయనకు ఉన్న సంబంధం గురించి తెలుసుకోవాలి.

శ్రీకృష్ణుడి అవతారం వెనుక కారణం ఏమిటి?

హిందూ పురాణాల ప్రకారం శ్రీకృష్ణుడు శ్రీమహావిష్ణువు అవతారం. ద్వాపరయుగంలో కంసుడు, జరాసంధుడు, శిశుపాలుడు వంటి రాజుల దుర్మార్గాల వల్ల భూమిపై అధర్మం పెరిగిపోయింది. దుష్టులను శిక్షించి, ధర్మాన్ని కాపాడటానికి శ్రీమహావిష్ణువు దేవకీ వసుదేవుల ఎనిమిదవ సంతానంగా శ్రీకృష్ణుడి రూపంలో అవతరించాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. భూమిపై అధర్మాన్ని తగ్గించడాన్ని పురాణాలలో “భూభారహరణం” అని పిలుస్తారు.

శ్రీకృష్ణుడికి పాండవులతో ఉన్న బంధుత్వం ఏమిటి?

శ్రీకృష్ణుడి తండ్రి వసుదేవుడు, పాండవుల తల్లి కుంతీదేవి అన్నాచెల్లెళ్లు. అంటే కుంతీదేవి శ్రీకృష్ణుడికి మేనత్త అవుతుంది. కుంతీదేవి హస్తినాపుర రాజైన పాండురాజు మొదటి భార్య. ఆమెకు ధర్మరాజు, భీముడు, అర్జునుడు జన్మించారు. పాండురాజు రెండవ భార్య మాద్రికి నకులుడు, సహదేవుడు జన్మించారు. ఈ ఐదుగురినీ కలిపి “పంచపాండవులు” అని పిలుస్తారు. అలాగే శ్రీకృష్ణుడికి బలరాముడు అనే అన్నయ్య, సుభద్ర అనే చెల్లెలు కూడా ఉన్నారు. బలరాముడు వసుదేవుడు, రోహిణీదేవి కుమారుడు కాగా, సుభద్ర వసుదేవుడు, దేవకీదేవి కుమార్తెగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

మరోవైపు పాండవుల తండ్రి పాండురాజు, కౌరవుల తండ్రి ధృతరాష్ట్రుడు అన్నదమ్ములు. అందువల్ల పాండవులు, కౌరవులు ఒకే కురువంశానికి చెందిన సోదరులు. ఈ విధంగా శ్రీకృష్ణుడికి కౌరవులతో కూడా పాండవుల ద్వారా బంధుత్వ సంబంధం ఉంది. అయితే శ్రీకృష్ణుడు పాండవులకు అండగా నిలవడానికి కేవలం బంధుత్వమే కారణం కాదు. ధర్మం, న్యాయం పక్షాన నిలబడాలనే ఆయన సంకల్పం కూడా ప్రధాన కారణం.

అర్జునుడు సుభద్రను ఎలా వివాహం చేసుకున్నాడు?

మహాభారతం ప్రకారం అర్జునుడు తన తీర్థయాత్రల సమయంలో ద్వారకకు సమీపంలోని ప్రభాస ప్రాంతానికి చేరుకున్నాడు. అక్కడ శ్రీకృష్ణుడిని కలుసుకున్నాడు. ఆ సమయంలో అర్జునుడు సుభద్రను చూసి ఆమెను వివాహం చేసుకోవాలని కోరుకున్నాడు. శ్రీకృష్ణుడు కూడా ఈ వివాహానికి సహకరించాడు.

అయితే బలరాముడు సుభద్రను దుర్యోధనుడికి ఇచ్చి వివాహం చేయాలని భావించినప్పటికీ శ్రీకృష్ణుడు మాత్రం అర్జునుడికి సహాయం చేశాడు. ఆయన సూచనతో అర్జునుడు సుభద్రను రథంపై తీసుకువెళ్లాడు. ఈ సంఘటనతో బలరాముడు మొదట ఆగ్రహించినప్పటికీ, శ్రీకృష్ణుడు పరిస్థితిని వివరించి శాంతింపజేశాడు. చివరకు అర్జునుడు, సుభద్రల వివాహం జరిగింది.

ఈ దంపతులకు జన్మించిన కుమారుడే అభిమన్యుడు. కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో చిన్న వయసులోనే అసాధారణ పరాక్రమాన్ని ప్రదర్శించిన అభిమన్యుడు, చక్రవ్యూహంలో వీరమరణం పొందాడు. అభిమన్యుడి కుమారుడు పరీక్షిత్తు. ఈ విధంగా అర్జునుడు, సుభద్రల వివాహం ద్వారా యాదవ వంశానికి, కురువంశానికి మధ్య బంధుత్వం మరింత బలపడింది.

పాండవులకు శ్రీకృష్ణుడు ఎలా అండగా నిలిచాడు?

ధర్మరాజు రాజసూయ యాగం నిర్వహించడానికి అడ్డంకిగా ఉన్న మగధరాజు జరాసంధుడిని భీముడి చేత సంహరించేలా శ్రీకృష్ణుడు వ్యూహం రచించాడు. అనంతరం ధర్మరాజు నిర్వహించిన రాజసూయ యాగంలో శ్రీకృష్ణుడికి అగ్రపూజ చేయడాన్ని శిశుపాలుడు వ్యతిరేకించాడు. శ్రీకృష్ణుడిని పదేపదే దూషించడంతో చివరకు ఆయన సుదర్శన చక్రంతో శిశుపాలుడిని సంహరించాడు.

పాండవుల జీవితంలో అత్యంత విషాదకరమైన సంఘటన మాయాజూదం. శకుని మాయాజూదంలో ధర్మరాజు తన రాజ్యాన్ని, సంపదను కోల్పోయాడు. చివరకు ద్రౌపది కూడా కౌరవసభలో అవమానానికి గురైంది. దుశ్శాసనుడు ఆమె వస్త్రాలను లాగడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు ద్రౌపది శ్రీకృష్ణుడిని ప్రార్థించింది. అప్పుడు శ్రీకృష్ణుడి అనుగ్రహంతో ఆమెకు అంతులేని వస్త్రాలు లభించి, గౌరవం కాపాడబడిందని పురాణాలు వివరిస్తున్నాయి. అందుకే భక్తులు శ్రీకృష్ణుడిని కష్టకాలంలో ఆదుకునే ఆపద్బాంధవుడిగా భావిస్తారు.

యుద్ధాన్ని నివారించడానికి శ్రీకృష్ణుడు చేసిన ప్రయత్నం

మాయాజూదం కారణంగా పాండవులు పన్నెండేళ్ల వనవాసం, ఒక సంవత్సరం అజ్ఞాతవాసం అనుభవించారు. ఆ గడువు పూర్తయిన తర్వాత తమకు రావాల్సిన రాజ్యాన్ని తిరిగి ఇవ్వాలని కోరుకున్నారు. కానీ దుర్యోధనుడు అందుకు అంగీకరించలేదు. పాండవులు, కౌరవుల మధ్య యుద్ధం జరిగితే ఎంతోమంది ప్రాణాలు కోల్పోతారని భావించిన శ్రీకృష్ణుడు శాంతి కోసం స్వయంగా హస్తినాపురానికి రాయబారిగా వెళ్లాడు.

హస్తినాపురంలో దుర్యోధనుడు ఏర్పాటు చేసిన రాజభోగాలను తిరస్కరించి, విదురుడి ఇంట ఆతిథ్యాన్ని స్వీకరించాడు. అనంతరం కురుసభలో పాండవులకు న్యాయంగా రావాల్సిన రాజ్యభాగాన్ని ఇవ్వాలని కోరాడు. చివరకు కనీసం ఐదు గ్రామాలైనా ఇవ్వాలని ప్రతిపాదించాడు. కానీ దుర్యోధనుడు కొంచెం భూమి కూడా ఇవ్వనని తేల్చి చెప్పాడు.

అంతటితో ఆగకుండా శ్రీకృష్ణుడిని బంధించడానికి కూడా ప్రయత్నించాడు. అప్పుడు శ్రీకృష్ణుడు తన దివ్య విశ్వరూపాన్ని ప్రదర్శించాడని మహాభారతం వివరిస్తుంది. ఆయన దివ్యరూపాన్ని చూసి సభలోని వారంతా ఆశ్చర్యానికి గురయ్యారు. అయితే దుర్యోధనుడు మాత్రం తన నిర్ణయాన్ని మార్చుకోలేదు. దీంతో శ్రీకృష్ణుడి శాంతి ప్రయత్నాలు విఫలమై కురుక్షేత్ర యుద్ధం అనివార్యమైంది.

శ్రీకృష్ణుడు పాండవుల పక్షాన ఎందుకు నిలిచాడు?

శ్రీకృష్ణుడికి పాండవులతో బంధుత్వం ఉన్నప్పటికీ, ఆయన పాండవులను సమర్థించడానికి ప్రధాన కారణం వారు ఎదుర్కొన్న అన్యాయం. మాయాజూదంలో రాజ్యాన్ని కోల్పోవడం, ద్రౌపదికి జరిగిన అవమానం, వనవాసం పూర్తయినా రాజ్యాన్ని తిరిగి ఇవ్వకపోవడం వంటి సంఘటనలు కౌరవుల అధర్మానికి నిదర్శనాలుగా నిలిచాయి.

అయినప్పటికీ శ్రీకృష్ణుడు వెంటనే యుద్ధాన్ని ప్రోత్సహించలేదు. రెండు వర్గాల మధ్య శాంతి నెలకొల్పడానికి చివరి వరకు ప్రయత్నించాడు. కానీ దుర్యోధనుడి మొండివైఖరి కారణంగా ఆ ప్రయత్నాలు ఫలించలేదు. దీంతో ధర్మాన్ని నిలబెట్టడానికి పాండవులకు మార్గదర్శిగా నిలవాలని శ్రీకృష్ణుడు నిర్ణయించుకున్నాడు.

శ్రీకృష్ణుడి జీవితం మనకు తెలియజేసే ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, బంధుత్వం కంటే ధర్మం గొప్పది. అన్యాయం జరుగుతున్నప్పుడు మౌనంగా ఉండకుండా న్యాయం పక్షాన నిలబడాలి. అదే సమయంలో సమస్యలను పరిష్కరించడానికి ముందుగా శాంతి మార్గాన్ని అనుసరించాలి.

కురుక్షేత్ర యుద్ధాన్ని నివారించడానికి చివరి వరకు ప్రయత్నించిన శ్రీకృష్ణుడు, యుద్ధం అనివార్యమైనప్పుడు ఆయుధం పట్టి పోరాడకుండా పాండవుల విజయానికి మార్గదర్శిగా నిలిచాడు. అర్జునుడికి రథసారథిగా మారి, మహాభారత యుద్ధంలో తన అసాధారణ వ్యూహాలతో కీలక పాత్ర పోషించాడు.