Abhimanyu, who faced great warriors alone within the Chakravyuha—the story of a young warrior who met a heroic death at a tender age.
కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో ఒక యువయోధుడు ఒంటరిగా చక్రవ్యూహంలోకి ప్రవేశించాడు. ఎదురుగా ద్రోణాచార్యుడు, కర్ణుడు, అశ్వత్థామ వంటి మహారథులు ఉన్నారు. తనకు చక్రవ్యూహంలోకి ప్రవేశించడం తెలుసు కానీ బయటకు వచ్చే విధానం తెలియదని ముందే చెప్పాడు. అయినప్పటికీ పాండవ సైన్యాన్ని రక్షించడానికి వెనుకాడలేదు. ఆ ధైర్యవంతుడే అభిమన్యుడు. చిన్న వయసులోనే అసాధారణ పరాక్రమాన్ని ప్రదర్శించిన అతడి కథ మహాభారతంలో అత్యంత విషాదకరమైన వీరగాథల్లో ఒకటి.
అభిమన్యుడు పాండవులలో మూడవవాడైన అర్జునుడు, శ్రీకృష్ణుడి చెల్లెలు సుభద్రల కుమారుడు. అంటే శ్రీకృష్ణుడికి, బలరాముడికి మేనల్లుడు. తండ్రి అర్జునుడి నుంచి యుద్ధవిద్యను నేర్చుకున్న అభిమన్యుడు చిన్నతనం నుంచే విలువిద్యలో నైపుణ్యం సంపాదించాడు. పాండవులు అజ్ఞాతవాసం గడిపిన విరాటరాజు కుమార్తె ఉత్తరను వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి జన్మించిన కుమారుడే పరీక్షిత్తు.
అభిమన్యుడి గురించి ఒక ఆసక్తికరమైన కథ ప్రచారంలో ఉంది. అతడు తల్లి గర్భంలో ఉన్నప్పుడు అర్జునుడు సుభద్రకు చక్రవ్యూహంలోకి ప్రవేశించే విధానాన్ని వివరిస్తున్నాడట. గర్భంలో ఉన్న అభిమన్యుడు ఆ విషయాన్ని విన్నాడని చెబుతారు. అయితే చక్రవ్యూహం నుంచి బయటకు వచ్చే విధానాన్ని చెప్పేలోపు సుభద్ర నిద్రపోవడంతో అర్జునుడు వివరించడం ఆపేశాడట. అందుకే అభిమన్యుడికి చక్రవ్యూహంలోకి ప్రవేశించడం మాత్రమే తెలుసని ప్రసిద్ధ సంప్రదాయ కథనం వివరిస్తుంది.
కురుక్షేత్ర యుద్ధం పదమూడవ రోజున కౌరవ సేనాధిపతి ద్రోణాచార్యుడు చక్రవ్యూహాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. చక్రవ్యూహం అంటే సైనికులు అనేక వలయాలుగా ఏర్పడి శత్రువులను చుట్టుముట్టే క్లిష్టమైన యుద్ధ నిర్మాణం. ఆ సమయంలో అర్జునుడు మరో ప్రాంతంలో యుద్ధం చేస్తున్నాడు. పాండవ సైన్యాన్ని రక్షించడానికి అభిమన్యుడు ధైర్యంగా చక్రవ్యూహంలోకి ప్రవేశించాడు. భీముడు, ధర్మరాజు తదితర పాండవులు కూడా అతడికి సహాయంగా వెనుకనే వెళ్లడానికి ప్రయత్నించారు.
కానీ అభిమన్యుడు చక్రవ్యూహంలోకి ప్రవేశించిన వెంటనే జయద్రథుడు మిగిలిన పాండవులను అడ్డుకున్నాడు. దీంతో అభిమన్యుడు ఒంటరిగా చిక్కుకున్నాడు. అయినప్పటికీ వెనక్కి తగ్గకుండా కౌరవ సైన్యంపై విరుచుకుపడ్డాడు. ద్రోణాచార్యుడు, కర్ణుడు, కృపాచార్యుడు వంటి మహారథులను ఎదుర్కొంటూ అనేకమంది యోధులను ఓడించాడు.
అభిమన్యుడిని ఒంటరిగా ఓడించడం కష్టమవడంతో కౌరవ యోధులు కలిసి అతడిపై దాడి చేశారు. కర్ణుడు అతడి విల్లును విరిచాడు. ఇతర యోధులు రథాన్ని, గుర్రాలను ధ్వంసం చేశారు. అయినప్పటికీ అభిమన్యుడు పోరాటాన్ని ఆపలేదు. కత్తి, డాలు ధ్వంసమైన తర్వాత రథచక్రాన్ని ఆయుధంగా ఉపయోగించాడు. చివరకు గదతో కూడా శత్రువులను ఎదుర్కొన్నాడు. అనేకమంది మహారథులతో ఒంటరిగా పోరాడిన అభిమన్యుడు, భీకర యుద్ధంలో తీవ్రంగా గాయపడి చివరకు వీరమరణం పొందాడు.
తన కుమారుడి మరణవార్త తెలుసుకున్న అర్జునుడు తీవ్ర దుఃఖానికి గురయ్యాడు. అభిమన్యుడికి సహాయం అందకుండా అడ్డుకున్న జయద్రథుడిని మరుసటి రోజు సూర్యాస్తమయంలోగా సంహరిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు. శ్రీకృష్ణుడి మార్గదర్శకత్వంలో ఆ ప్రతిజ్ఞను నెరవేర్చాడు.
అభిమన్యుడు మరణించే సమయానికి అతడి భార్య ఉత్తర గర్భవతిగా ఉంది. యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత అశ్వత్థామ ప్రయోగించిన బ్రహ్మశిరోస్త్రం వల్ల ఆమె గర్భంలోని శిశువుకు ప్రమాదం ఏర్పడింది. శ్రీకృష్ణుడు ఆ శిశువును రక్షించాడని మహాభారతం చెబుతుంది. ఆ శిశువే పరీక్షిత్తు. అనంతరం పరీక్షిత్తు హస్తినాపురానికి రాజయ్యాడు. ఈ విధంగా అభిమన్యుడి కుమారుడి ద్వారా కురువంశం కొనసాగింది.
అభిమన్యుడి కథ కేవలం ఒక యువయోధుడి వీరమరణం గురించి మాత్రమే కాదు. ప్రమాదం ఎదురవుతుందని తెలిసినా తనవారిని రక్షించడానికి ముందుకు వచ్చిన ధైర్యవంతుడి కథ. అదే సమయంలో అనేకమంది మహారథులు కలిసి ఒక యువయోధుడిపై దాడి చేసిన సంఘటన యుద్ధంలోని అన్యాయాన్ని, విషాదాన్ని కూడా గుర్తుచేస్తుంది. చిన్న వయసులోనే అసాధారణ పరాక్రమాన్ని ప్రదర్శించిన అభిమన్యుడు మహాభారతంలో చిరస్మరణీయమైన వీరుడిగా నిలిచిపోయాడు.
