Raksha Bandhan Story – First Rakhi tied by Goddess Lakshmi
సోదరుడు–సోదరి మధ్య ప్రేమ, అనుబంధానికి ప్రతీకగా జరుపుకునే పవిత్రమైన పండుగ రక్షాబంధనం. శ్రావణ పౌర్ణమి రోజున సోదరి తన సోదరుడి చేతికి రాఖీ కట్టి, అతడు సుఖసంతోషాలతో ఉండాలని కోరుకుంటుంది. సోదరుడు కూడా తన సోదరికి అండగా ఉంటానని మాట ఇస్తాడు. అయితే ఈ రాఖీ సంప్రదాయం ఎలా మొదలైంది? తొలిసారిగా రాఖీ ఎవరు, ఎవరికి కట్టారు? దీనికి సంబంధించి పురాణాల్లో ఒక ఆసక్తికరమైన కథ ప్రచారంలో ఉంది. ఆ కథ ప్రకారం రక్షాబంధనం వెనుక లక్ష్మీదేవి, బలిచక్రవర్తి, శ్రీమహావిష్ణువు ఉన్నారు.
వామనుడికి మూడు అడుగుల భూమిని దానం చేసిన బలిచక్రవర్తి
పురాణ కథనాల ప్రకారం బలిచక్రవర్తి గొప్ప పరాక్రమశాలి, దానగుణం కలిగిన రాజు. అతని శక్తి పెరిగి మూడు లోకాలపై ప్రభావం చూపడంతో దేవతలు శ్రీమహావిష్ణువును ఆశ్రయించారు. అప్పుడు విష్ణుమూర్తి వామన అవతారం ధరించారు. అంటే చిన్న బ్రాహ్మణ బాలుడి రూపంలో బలిచక్రవర్తి నిర్వహిస్తున్న యజ్ఞానికి వెళ్లారు.
వామనుడిని చూసిన బలిచక్రవర్తి ఏం కావాలో కోరుకోమని చెప్పాడు. వామనుడు తనకు మూడు అడుగుల భూమి చాలని కోరాడు. బలిచక్రవర్తి వెంటనే అంగీకరించాడు. ఆ తరువాత వామనుడు విశాలమైన రూపాన్ని ధరించి, రెండు అడుగులతోనే భూమి, ఆకాశ లోకాలను ఆక్రమించాడు. మూడో అడుగు పెట్టడానికి స్థలం లేకపోవడంతో బలిచక్రవర్తి తన తలను చూపించి, దానిపై పాదం ఉంచమని కోరాడు.
బలిచక్రవర్తి కోరుకున్న ప్రత్యేకమైన వరం
బలిచక్రవర్తి భక్తి, మాటకు కట్టుబడి ఉండే గుణం చూసి శ్రీమహావిష్ణువు సంతోషించారు. అతనికి పాతాళ లోకంపై అధికారం ఇచ్చి, ఒక వరం కోరుకోమని చెప్పారు. అప్పుడు బలిచక్రవర్తి తనకు ఎప్పుడూ విష్ణుమూర్తి దర్శనం కలగాలని కోరుకున్నాడని పురాణ కథనం చెబుతోంది.
తన కోరికలో భాగంగా శ్రీమహావిష్ణువు తన దగ్గరే ఉండాలని, పాతాళ లోకానికి ద్వారపాలకుడిగా ఉండాలని బలిచక్రవర్తి కోరాడు. ఇచ్చిన మాట ప్రకారం విష్ణుమూర్తి ఆ కోరికను అంగీకరించి పాతాళ లోకంలో ఉండిపోయారు. దీంతో వైకుంఠంలో శ్రీమహావిష్ణువు లేక లక్ష్మీదేవి తన స్వామిని తిరిగి తీసుకురావడానికి ఒక మార్గం ఆలోచించారు.
బలిచక్రవర్తికి రక్షాసూత్రం కట్టిన లక్ష్మీదేవి
లక్ష్మీదేవి సాధారణ స్త్రీ రూపంలో పాతాళ లోకానికి వెళ్లి బలిచక్రవర్తిని కలిశారని కథనం. అతడిని తన సోదరుడిగా భావించి శ్రావణ పౌర్ణమి రోజున అతని చేతికి రక్షాసూత్రాన్ని కట్టారు. రక్షాసూత్రం అంటే రక్షణ, శుభం కలగాలని కోరుతూ చేతికి కట్టే పవిత్రమైన దారం. బలిచక్రవర్తి ఆయురారోగ్యాలు, సుఖసంతోషాలతో ఉండాలని ఆమె కోరుకున్నారు.
ఆ అభిమానానికి సంతోషించిన బలిచక్రవర్తి, తన సోదరిగా స్వీకరించిన ఆమెకు ఏదైనా కానుక ఇస్తానని చెప్పాడు. అప్పుడు లక్ష్మీదేవి తన నిజ స్వరూపాన్ని చూపించి, తనకు ధనం లేదా సంపద అవసరం లేదని, శ్రీమహావిష్ణువును తిరిగి వైకుంఠానికి పంపించడమే తన కోరిక అని చెప్పారని పురాణ గాథ.
సోదరి కోరికను నెరవేర్చిన బలిచక్రవర్తి
తన చేతికి రక్షాసూత్రం కట్టి సోదరిగా మారిన లక్ష్మీదేవి కోరికను బలిచక్రవర్తి గౌరవించాడు. శ్రీమహావిష్ణువు తన దగ్గరే ఉండాలనే వరం నుంచి ఆయనను విముక్తి చేశాడు. దీంతో లక్ష్మీదేవి శ్రీమహావిష్ణువుతో కలిసి తిరిగి వైకుంఠానికి వెళ్లారని చెబుతారు.
ఈ పురాణ కథ ఆధారంగా లక్ష్మీదేవి బలిచక్రవర్తికి కట్టిన రక్షాసూత్రాన్ని రాఖీ సంప్రదాయానికి సంబంధించిన ప్రాచీన కథల్లో ఒకటిగా భావిస్తారు. అందుకే రక్షాబంధనం కేవలం చేతికి రాఖీ కట్టే పండుగ మాత్రమే కాదు. సోదర–సోదరీల మధ్య ప్రేమ, పరస్పర గౌరవం, రక్షణకు అండగా ఉంటామనే భావనకు ప్రతీకగా ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు.