దశావతారాలు – తండ్రి మాట కోసం రాజ్యాన్ని విడిచి లంకను జయించిన శ్రీరామావతారం కథ

Dashavataras – The story of the Sri Rama Avatar, who conquered Lanka after renouncing the kingdom to honor his father’s word.

శ్రీమహావిష్ణువు దశావతారాలలో ఏడవది శ్రీరామావతారం. అయోధ్య రాజైన దశరథ మహారాజు, కౌసల్యాదేవి దంపతులకు శ్రీరాముడు జన్మించాడు. రామాయణ సంప్రదాయంలో శ్రీరాముడిని శ్రీమహావిష్ణువు అవతారంగా ఆరాధిస్తారు.

రాజకుమారుడిగా జన్మించిన శ్రీరాముడి జీవితం అనుకోని మలుపులు తిరిగింది. పట్టాభిషేకానికి సిద్ధమైన సమయంలో రాజ్యాన్ని విడిచి అడవులకు వెళ్లాల్సి రావడం, సీతాదేవిని రావణుడు అపహరించడం, హనుమంతుడు–సుగ్రీవుడు తదితరుల సహాయంతో ఆమె కోసం అన్వేషించడం, సముద్రంపై సేతువు నిర్మించి లంకకు చేరుకోవడం, చివరకు రావణుడిని సంహరించడం శ్రీరామావతార కథలోని ప్రధాన ఘట్టాలు.

అయోధ్యలో శ్రీరాముడి జననం

కోసల రాజ్యానికి రాజధానిగా అయోధ్య ఉండేది. అక్కడ దశరథ మహారాజు పరిపాలన సాగించేవాడు. ఆయనకు కౌసల్య, కైకేయి, సుమిత్ర అనే ముగ్గురు భార్యలు ఉన్నారు. దశరథుడికి చాలాకాలం సంతానం కలగకపోవడంతో ఋష్యశృంగ మహర్షి ఆధ్వర్యంలో పుత్రకామేష్టి యాగం నిర్వహించాడు. ఆ తరువాత కౌసల్యాదేవికి శ్రీరాముడు, కైకేయికి భరతుడు, సుమిత్రకు లక్ష్మణుడు, శత్రుఘ్నుడు జన్మించారు.

నలుగురు కుమారులు విద్యలు, ధనుర్విద్యలో శిక్షణ పొందుతూ పెరిగారు. శ్రీరాముడికి లక్ష్మణుడు అత్యంత సన్నిహితుడిగా ఉండేవాడు. కొంతకాలానికి విశ్వామిత్ర మహర్షి దశరథుడి వద్దకు వచ్చి తన యాగానికి ఆటంకం కలిగిస్తున్న రాక్షసుల నుంచి రక్షణ కోసం రాముడిని తనతో పంపాలని కోరాడు. లక్ష్మణుడితో కలిసి విశ్వామిత్రుడి వెంట వెళ్లిన శ్రీరాముడు తాటకను సంహరించి, మహర్షి యాగాన్ని రాక్షసుల నుంచి రక్షించాడు.

శివధనుస్సును ఎక్కుపెట్టి సీతాదేవిని వివాహం చేసుకున్న శ్రీరాముడు

విశ్వామిత్ర మహర్షితో ప్రయాణిస్తూ రామలక్ష్మణులు మిథిలా నగరానికి చేరుకున్నారు. మిథిలా రాజైన జనక మహారాజు తన కుమార్తె సీతాదేవి వివాహం కోసం స్వయంవరాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. అక్కడ ఉన్న మహా శివధనుస్సును ఎత్తి, దానికి నారి ఎక్కించగలిగిన వీరుడికి సీతను ఇచ్చి వివాహం చేస్తానని నిర్ణయించాడు. ఎందరో రాజులు ప్రయత్నించినా ఆ ధనుస్సును ఎత్తలేకపోయారు.

విశ్వామిత్రుడి అనుమతితో శ్రీరాముడు ముందుకు వచ్చి ధనుస్సును ఎత్తి నారి ఎక్కించే ప్రయత్నంలో దానిని విరిచాడు. దీంతో జనక మహారాజు సీతాదేవిని శ్రీరాముడికి ఇచ్చి వివాహం జరిపించాడు.

పట్టాభిషేకానికి బదులుగా 14 సంవత్సరాల వనవాసం

కొద్ది కాలం తరువాత దశరథ మహారాజు శ్రీరాముడికి యువరాజుగా పట్టాభిషేకం చేయాలని నిర్ణయించాడు. అయోధ్య అంతా పట్టాభిషేకానికి సిద్ధమవుతున్న సమయంలో పరిస్థితి ఒక్కసారిగా మారిపోయింది. గతంలో దశరథుడు కైకేయికి రెండు వరాలు ఇస్తానని మాట ఇచ్చాడు. ఆ వరాలను ఉపయోగించుకున్న కైకేయి తన కుమారుడు భరతుడికి రాజ్యం ఇవ్వాలని, శ్రీరాముడిని 14 సంవత్సరాలు వనవాసానికి పంపాలని కోరింది.

దశరథుడు తీవ్రంగా బాధపడినా ఇచ్చిన మాటను వెనక్కి తీసుకోలేకపోయాడు. తండ్రి మాట నిలబెట్టడం కోసం శ్రీరాముడు రాజ్యాన్ని విడిచి వనవాసానికి వెళ్లడానికి సిద్ధమయ్యాడు. సీతాదేవి కూడా భర్తతోనే ఉంటానని చెప్పి ఆయన వెంట బయలుదేరింది. లక్ష్మణుడు కూడా వారితో వెళ్లాడు.

సీతాదేవిని అపహరించిన రావణుడు

వనవాసంలో రాముడు, సీత, లక్ష్మణుడు అనేక ప్రాంతాల్లో నివసించారు. చివరకు పంచవటిలో ఉండగా వారి జీవితంలో మరో కీలకమైన సంఘటన జరిగింది. రావణుడి సోదరి శూర్పణఖకు సంబంధించిన సంఘటనలో లక్ష్మణుడు ఆమె ముక్కు, చెవులను కోశాడు. అవమానంతో లంకకు వెళ్లిన శూర్పణఖ జరిగిన విషయాన్ని రావణుడికి వివరించింది. ఈ సంఘటన తరువాత సీతాదేవిని అపహరించాలని రావణుడు నిర్ణయించుకున్నాడు.

మారీచుడి సహాయంతో బంగారు జింక రూపంలో ఒక పథకం రూపొందించాడు. ఆ జింకను చూసిన సీత దానిని తీసుకురావాలని రాముడిని కోరింది. రాముడు జింకను వెంబడిస్తూ వెళ్లాడు. తరువాత లక్ష్మణుడు కూడా ఆశ్రమం నుంచి దూరమైన సమయంలో రావణుడు సన్యాసి వేషంలో అక్కడికి వచ్చాడు. తన నిజరూపాన్ని బయటపెట్టి సీతాదేవిని బలవంతంగా లంకకు తీసుకెళ్లాడు.

సీతాదేవిని అపహరించి తీసుకెళ్తున్న రావణుడిని జటాయువు అడ్డుకుని, ఆమెను రక్షించేందుకు వీరోచితంగా పోరాడాడు. అయితే రావణుడి దాడిలో తీవ్రంగా గాయపడి నేలపై పడిపోయాడు. సీత కనిపించకపోవడంతో ఆమెను వెతుకుతూ వచ్చిన రామలక్ష్మణులకు గాయాలతో ఉన్న జటాయువు కనిపించాడు. సీతాదేవిని రావణుడు అపహరించి దక్షిణ దిశగా తీసుకెళ్లాడని వారికి తెలిపాడు. జరిగిన విషయాన్ని శ్రీరాముడికి చెప్పిన తరువాత జటాయువు ప్రాణాలు విడిచాడు.

హనుమంతుడితో కలయిక.. సీత కోసం అన్వేషణ

సీతను వెతుకుతూ ప్రయాణించిన రామలక్ష్మణులు హనుమంతుడిని కలిశారు. హనుమంతుడు వారిని వానరరాజైన సుగ్రీవుడి వద్దకు తీసుకెళ్లాడు. శ్రీరాముడు సుగ్రీవుడితో స్నేహం చేశాడు. వాలి మరణం తరువాత సుగ్రీవుడు కిష్కింధకు రాజయ్యాడు. తరువాత సీతాదేవిని వెతకడానికి వానరులను వివిధ దిక్కులకు పంపించాడు.

హనుమంతుడు సముద్రాన్ని దాటి లంకకు చేరుకున్నాడు. అశోకవనంలో ఉన్న సీతాదేవిని గుర్తించి, తాను శ్రీరాముడి దూతనని తెలిపాడు. శ్రీరాముడు ఇచ్చిన ఉంగరాన్ని సీతకు చూపించి ఆమెకు ధైర్యం చెప్పాడు. లంకలో తన కార్యాన్ని పూర్తి చేసుకున్న హనుమంతుడు తిరిగి వచ్చి సీతాదేవి ఉన్న ప్రదేశాన్ని శ్రీరాముడికి తెలిపాడు.

సముద్రంపై సేతువు.. లంకకు ప్రయాణం

సీత లంకలో ఉందని తెలుసుకున్న తరువాత శ్రీరాముడు వానరసేనతో సముద్రతీరానికి చేరుకున్నాడు. లంకకు వెళ్లేందుకు సముద్రాన్ని దాటాల్సి ఉండటంతో వానరసేన సముద్రంపై సేతువును నిర్మించింది. ఆ సేతువు మీదుగా శ్రీరాముడు, లక్ష్మణుడు, హనుమంతుడు, సుగ్రీవుడు, వానరసేన లంకకు చేరుకున్నారు.

అప్పటికే రావణుడి సోదరుడైన విభీషణుడు రావణుడిని విడిచిపెట్టి శ్రీరాముడిని ఆశ్రయించాడు. లంకలో రాముడి సేనకు, రావణుడి రాక్షస సేనకు మధ్య మహాయుద్ధం ప్రారంభమైంది. ఈ యుద్ధంలో రావణుడి కుమారుడు ఇంద్రజిత్తు, సోదరుడు కుంభకర్ణుడు సహా అనేకమంది ప్రముఖ రాక్షస యోధులు మరణించారు.

రామరావణ యుద్ధం.. రావణుడి సంహారం

చివరకు శ్రీరాముడు, రావణుడు నేరుగా యుద్ధరంగంలో తలపడ్డారు. రావణుడు గొప్ప యోధుడు. అనేక దివ్యాస్త్రాలను ప్రయోగిస్తూ శ్రీరాముడితో తీవ్రంగా పోరాడాడు. యుద్ధం భీకరంగా సాగింది. చివరకు శ్రీరాముడు తన బాణంతో రావణుడిని సంహరించాడు.

రావణుడి మరణం తరువాత అతడి సోదరుడైన విభీషణుడిని లంకకు రాజుగా నియమించారు. సీతాదేవిని తిరిగి పొందిన తరువాత వనవాస కాలం పూర్తికావడంతో శ్రీరాముడు, సీత, లక్ష్మణుడు అయోధ్యకు తిరిగి బయలుదేరారు. అయోధ్యకు చేరుకున్న శ్రీరాముడికి పట్టాభిషేకం జరిగింది. ఎన్నో సంవత్సరాలుగా ఆయన కోసం ఎదురుచూస్తున్న అయోధ్య ప్రజలు శ్రీరాముడిని తమ రాజుగా స్వాగతించారు.

తండ్రి మాట కోసం రాజ్యాన్ని విడిచి, సీతాదేవిని రక్షించేందుకు లంకకు చేరుకుని రావణుడిని సంహరించిన శ్రీమహావిష్ణువు దివ్యరూపమే శ్రీరామావతారం.